Epoka rydwanów

ZAKOŃCZENIE

Przez ponad 2000 lat rydwany rozbijały formacje słabo wyposażonej i zmotywowanej piechoty. Odgrywały dominującą rolę na polu bitwy. Nowa fala najazdów barbarzyńskich wywołała jednak na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego chaos trwający od 1200 do 900 p.n.e. Cywilizacja egejska oraz bliskowschodnia przeżywały pod koniec epoki brązu swój zmierzch lub zostały rozbite przez wojska barbarzyńców stosujących nowe techniki militarne. Hordy, które nadeszły w XII wieku p.n.e. składały się z lekkiej piechoty, która przyswoiła sobie nową broń i opancerzenie w szczególności oszczep przeciwko rydwanom. Nie czuła ona respektu przed wozami bojowymi i dążyła do bezpośredniego zwarcia z nimi. Do I stulecia pierwszego tysiąc­lecia p.n.e. epoka rydwanów powoli dobiegła końca, ustępując miejsca nowej erze w historii wojen, w której to zamiast brązu najważniejszym strategicznym surowcem stało się żelazo, a jazda zrewolucjonizowa­ła sztukę wojenną epoki klasycznej zachodniej cywilizacji[22].

Rydwan na polu bitwy od tej pory był anachronizmem przeniesionym z dawnej epoki, niemającym żadnego wpływu na rezultat bitwy.

 

BIBLIOGRAFIA – EPOKA RYDANÓW

Bryce T., Hittite Warrior, Osprey (Warrior 120), Oxford 2007.

Carey B. T., Wojny starożytnego świata. Techniki walki, Warszawa 2008.

Fields N., Bronze Age. War chariots, Osprey (New Vanguard 119), Oxford 2006.

Healy M., The Warrior Pharoah – Rameses II and the Battle of Qadesh, Osprey (Campaign 22), Oxford 1993.

Roux M., Mezopotamia, Warszawa 2003.

Klengel E. H., Hetyci i ich sąsiedzi, Warszawa 1974.

Żygulski Z., Broń starożytna: Grecja, Rzym, Galia, Germania, Warszawa 1998.

 

PRZYPISY

[1] N. Fields, Bronze Age. War chariots, Oxford 2006, s. 3.

[2] Ibid., s. 11.

[3] B. T. Carey, Wojny starożytnego świata. Techniki walki, Warszawa 2008, s. 27.

[4] Ibid., s. 27.

[5] Ibid., s. 27.

[6] N. C. Grimal, Dzieje starożytnego Egiptu, Warszawa 2004, s. 196 – 197.

[7] N. Fields, Bronze Age…, s. 14 – 19.

[8] Ibid., s. 17.

[9] Ibid., s. 16.

[10] E. H. Klengel, Hetyci i ich sąsiedzi, Warszawa 1974, s. 87 – 89.

[11] N. Fields, Bronze Age…, s. 19 – 22.

[12] B. T. Carey, Wojny starożytnego…, s. 33.

[13] Ibid., s. 37.

[14] Ibid., s. 38.

[15] N. Fields, Bronze Age…, s. 22.

[16] Ibid., s. 23 – 35.

[17]Z. Żygulski, Broń starożytna: Grecja, Rzym, Galia, Germania, Warszawa 1998, s. 17.

[18] Ibid., s. 19.

[19] N. Fields, Bronze Age…, s. 36 – 38.

[20] B. T. Carey, Wojny starożytnego…, s. 46.

[21]M.  Roux, Mezopotamia, Warszawa 2003, s. 286 – 288.

[22] B. T. Carey, Wojny starożytnego…, s. 41.

Damian S.

Jestem absolwentem studiów historycznych (specjalność nauczycielska i historia wojskowości). Moje ulubione okresy w historii to Polska w okresie międzywojennym, starożytność i średniowiecze.

You may also like...