Polskie Legiony i Księstwo Warszawskie

Wojna z Austrią

Od początku swego istnienia Księstwo Warszawskie musiało dzielić losy wielkiego imperium napoleońskiego. Korzystając z niepowodzeń napoleona w Hiszpanii, Austria podjęła nową wojnę przeciwko cesarstwu francuskiemu. Wprawdzie do decydującego starcia miało dojść na terenie Bawarii , jednak rząd wiedeński skierował również 32-tysięczny korpus na Ks. Warszawskie, spodziewając się łatwo je zająć, by odstąpić Prusom czy Rosji w zamian za pomoc przeciwko Francji. Napoleon nie przypuszczał by Księstwo stało się przedmiotem ataku, toteż wycofał z niego swe wojska oraz część wojska polskiego. 14 kwietnia  Austriacy wkroczyli w granice Księstwa, kierując się na warszawę. Mimo dwukrotnej przewagi liczebnej nieprzyjaciela, dowodzący wojskiem polskim ks. Poniatowski zdecydował się stawić opór.

Ks. Józef Poniatowski (1763 – 1813) miał za sobą już długa karierę wojskową. Służbę zaczynał w armii austriackiej, zbierając doświadczenia w wojnie austriacko – tureckiej. Powołany na organizatora armii polskiej w dobie sejmu Wielkiego, wyróżnił się chlubnie w wojnie  w obronie konstytucji 3 maja. Walczył także w powstaniu kościuszkowskim. Po wkroczeniu wojski francuskich na ziemie polskie opowiedział się po stronie Napoleona, przyjął funkcje dyrektora wojny, a później ministra wojny w Księstwie i przyczynił się  w dużej mierze do organizacji zarówno administracji wojskowej, jak i samej armii polskiej.

Pierwsze stracie z armia austriacka nastąpiło 19 kwietnia 1809 roku na przedpolach Warszawy pod Raszynem. Mimo przewagi nieprzyjaciela młoda armia polska wyszła z tej bitwy niepokonana. Poniatowski zrezygnował jednak  z dalszej obrony stolicy i wycofał swe wojsko za Wisłę, oddając Warszawę w ręce Austriaków. Decyzja jego była uwarunkowana zarówno słabością sił, którymi dysponował, niedostatkami fortyfikacji Warszawy, jak również obawą, że niezbędne wciągnięcie do walki gwardii narodowej wzmocniłoby wpływ lewicy na władze księstwa. Natomiast Austriacy zostali zmuszenie do zaangażowania znacznych sił dla kontrolowania niepewnej stolicy.

Tymczasem ks. Józef  zajął Lublin, Zamość i Sandomierz. Wysunięte oddziały armii opanowały Lwów. Ks. Ferdynand próbował daremnie zdobyć Toruń i wtargnąć do Wielkopolski. W końcu wobec postępów wojsk polskich musiał opuścić Warszawę, by odebrać utracone tereny (zdobył m.in. Sandomierz). W tym czasie do Galicji wkroczyły posiłkujące tym razem Francuzów wojska rosyjskie, które parły naprzód, by nie dopuścić do zajęcia je przez Polaków. Niemniej w końcowym okresie wojny inicjatywa przeszła znów w ręce Poniatowskiego, który zaczął ponownie działania ofensywne. Tymczasem Napoleon zdołał rozbić główna armię austriacką pod Wagram i zmusił Wiedeń do przyjęcia rozejmu.

W ten sposób własnymi siłami księstwo odparło nieprzyjaciela. Pierwsza to zarazem kampania od czasów Sobieskiego zakończona zwycięstwem wojska polskiego. Sukces wywalczyły przede wszystkim doskonale spisujące się  oddziały piechoty i artyleria. Wysokie talenty dowódcze okazał ks. Józef. Bezpośrednim skutkiem osiągniętych sukcesów  było przyłączenie do Księstwa  ziem zabranych przez Austrię  w trzecim rozbiorze oraz obwodu zamojskiego. Kopalnie soli w igliczce miały pozostać wspólną własnością  księstwa i Austrii. Zmiany te wprowadził pokój w Schonbrunnie, który Austria musiała podpisać ze zwycięskim Napoleonem.

Damian S.

Jestem absolwentem studiów historycznych (specjalność nauczycielska i historia wojskowości). Moje ulubione okresy w historii to Polska w okresie międzywojennym, starożytność i średniowiecze.

You may also like...