Psychologia jako nauka posiłkująca historię wojskowości

Psychologia dowodzenia

Badania służące oświetleniu strony psychologicznej prowadzonych działań wojennych należą do odrębnego działu psychologii wojskowej – psychologii dowodzenia. Ten dział psychologii pomoże historykowi zrozumieć wiele decyzji podejmowanych na najwyższym szczeblu dowódczym[14]. Odsłania ona historykowi często niewidoczne gołym okiem niuanse powstające przez stan zagrożenia, trudne warunki, brak informacji w sztabie dowódczym czy po prostu niechęć między generałami.

Psychologia dowodzenia pozwala poznawać osobowości dowódców wszystkich szczebli, ludzi, których walory zawodowe opierają się na cechach intelektualnych, cechach charakteru, temperamentu, na uzdolnieniach, wie­dzy, doświadczeniu.

Ponadto dziedzina ta odsłania historykowi wpływ dowódcy na swoich podwładnych. Jest to bardzo ważny aspekt w czasie działań wojennych. Pisał o tym między innymi Jan Colin Żadne wojsko jednak nie jest tak złe, by dobry generał nie mógł go zagrzać i porwać. Dzielność wodza bierze górę nad wszystkimi innymi pierwiastkami[15]. Dowódca, który posiada duży autorytet oraz cechuje się profesjonalizmem, odwagą i wysokimi wymaganiami w stosunku do podwładnych, potrafi zredukować nadmierny poziom stresu u żołnierzy i tym samych zachować ich zdolność do wykonywania zadań.

Przykładem zastosowania psychologii dowodzenia mogą być badania psychologów, dlaczego Adolf Hitler zdobył tak duże poparcie społeczeństwa Trzeciej Rzeszy. Dzięki skutecznemu zamaskowaniu swojego prawdziwego charakteru stał się ideałem, którego poszukiwali sfrustrowani Niemcy. Hitler był przez nich postrzegany jako efektywny terapeuta, potrafiący wyprowadzić naród z zapaści i zapewnić mu wielkość. Apokaliptyczne napady Hitlera, transy, okultyzm oraz jego mistyczne bredzenie współgrały z powszechnym głębokim pragnieniem zawierzenia postaci niezrozumiałej i irracjonalnej, która zbawiłaby Niemcy. Ludzie, którzy stracili wiarę w konwencjonalnych polityków, poszukiwali politycznego uzdrowienia[16]. Tych informacji nie znajdziemy w żadnym źródle.

Drugim przykładem może być klęska insurekcji kościuszkowskiej. Podczas przegranej Polaków w bitwie pod Maciejowicami schwytano cieszącego się olbrzymim autorytetem przywódcę powstania Tadeusza Kościuszkę. Kiedy zabrakło wodza  załamały się morale w obozie powstańczym. Miało to wpływ na ostateczną przegraną Polaków. Stosując psychologię możemy dokładniej opisać przyczyny klęski.

Damian S.

Jestem absolwentem studiów historycznych (specjalność nauczycielska i historia wojskowości). Moje ulubione okresy w historii to Polska w okresie międzywojennym, starożytność i średniowiecze.

You may also like...